Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Podstawy żywienia człowieka

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: T.6s.PZCZ.NI.TTZTX.T Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Podstawy żywienia człowieka
Jednostka: Katedra Żywienia Człowieka i Dietetyki
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 0 LUB 5.00 LUB 7.00 (zmienne w czasie)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Skrócony opis:

Celem przedmiotu jest zapoznanie studentów z następującymi zagadnieniami w nauce żywienia człowieka: 1) zawartością składników odżywczych w żywności i stopniem ich przyswajalności, 2) przebiegiem procesów trawienia, wchłaniania i przemiany pośredniej (metabolizmu) tych składników, 3) zapotrzebowaniem na składniki odżywcze w zależności od płci, wieku, stanu fizjologicznego, 4) oceną sposobu żywienia i stanu odżywienia człowieka oraz zasadami racjonalnego żywienia z wybranymi elementami profilaktyki żywieniowej.

Pełny opis:

Treść kształcenia

Wprowadzenie do nauki żywienia człowieka. Ogólna charakterystyka składników odżywczych niezbędnych i nie niezbędnych. Podstawowy skład chemiczny ciała człowieka

Węglowodany - klasyfikacja, właściwości, źródła, rola i znaczenie w żywieniu człowieka, zapotrzebowanie

Białka - klasyfikacja, właściwości, źródła, rola i znaczenie w żywieniu człowieka, zapotrzebowanie

Tłuszcze - klasyfikacja, właściwości, źródła, rola i znaczenie w żywieniu człowieka, zapotrzebowanie

Witaminy - klasyfikacja, właściwości, źródła, rola i znaczenie w żywieniu człowieka, zapotrzebowanie

Składniki mineralne – klasyfikacja, właściwości, źródła, rola i znaczenie w żywieniu człowieka, zapotrzebowanie

Woda w żywieniu człowieka. Równowaga kwasowo-zasadowa. Gospodarka wodno-elektrolitowa

Budowa i fizjologia układu pokarmowego. Czynności wydzielnicze gruczołów trawiennych

Trawienie i wchłanianie składników odżywczych

Transport i wydalanie produktów przemiany materii w organizmie. Układ krwionośny, limfatyczny i moczowy

Metabolizm tłuszczów, białek i węglowodanów

Podstawowa i całkowita przemiana materii

Charakterystyka grup produktów spożywczych

Planowanie żywienia różnych grup ludności

Ocena sposobu żywienia oraz ocena stanu odżywienia

Ocena wartości odżywczej produktów spożywczych: skład chemiczny i wartość odżywcza, podział produktów na 12 grup, porcje izokaloryczne, izobiałkowe i izowitaminowe (wit.C, wit B1, wit B2)

Potrzeby energetyczne człowieka, przemiana materii i jej bilans, obliczanie dobowego wydatku energetycznego

Równowaga kwasowo-zasadowa w organizmie człowieka. Obliczanie bilansu milirównoważników kwasowych i zasadowych w produktach spożywczych, ocena równowagi kwasowo-zasadowej na podstawie pH krwi i stężenia jonów HCO3- -równanie Hendersona- Hasselbalcha

Oznaczanie wartości energetycznej wybranych produktów spożywczych i potraw przez spalanie w kwasie chromowym – metoda Rozentala. Zastosowanie bomby kalorymetrycznej do oceny wartości energetycznej potraw i posiłków.

Metody oznaczania wartości odżywczej białka – metody chemiczne (CS), biologiczne wzrostowe (PER, NPU), biologiczne bilansowe (BV, TD)

Badanie działania enzymów trawiennych poprzez działanie na składniki pożywienia pankreatyną, na przykładzie mleka i śmietany

Podział, funkcje i główne źródła witamin w diecie. Badanie wpływu odżywiania na stan wysycenia organizmu witaminą C

Zasady planowania żywienia różnych grup ludności, normy żywienia, tabele wartości odżywczej produktów spożywczych, ustalanie średniej normy ważonej dla populacji mieszanej

Metody oceny sposobu żywienia. Układanie jadłospisów dla różnych grup ludności, wyliczanie racji pokarmowej na podstawie sporządzonego jadłospisu

Ocena stanu odżywienia – badania antropometryczne

Literatura:

Literatura podstawowa:

1. Gawęcki J., Hryniewiecki L. (2010). Żywienie Człowieka. Podstawy nauki o żywieniu. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa.

2. Jarosz M., Bułhak-Jachymczyk B. (2008) Normy żywienia człowieka. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa.

3. Keller S.J. (2000). Podstawy fizjologii żywienia człowieka. Wydawnictwo SGGW, Warszawa.

4. Pisulewski P.M., Pysz M. (2008). Żywienie człowieka - zbiór ćwiczeń. Wydawnictwo AR, Kraków.

Literatura uzupełniająca:

1. Konturek S. (2000). Fizjologia Człowieka. T. V. Układ trawienny i wydzielanie wewnętrzne. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.

2. Kunachowicz H., Nadolna I., Iwanow K., Przygoda B. (2008). Wartość odżywcza wybranych produktów spożywczych i typowych potraw. Wydawnictwo PZWL, Warszawa.

3. Turlejska H i in. (2004). Zasady racjonalnego żywienia-zalecane racje pokarmowe dla wybranych grup ludności w zakładach żywienia zbiorowego. Ośrodek doradztwa i Doskonalenia Kadr Sp. Z o.o., Gdańsk.

Efekty uczenia się:

Wiedza

Potrafi sklasyfikować i omówić właściwości, źródła i rolę w żywieniu człowieka składników odżywczych

Rozpoznaje i rozróżnia metody oceny sposobu żywienia i stanu odżywienia

Posiada wiedzę o procesach fizjologicznych zachodzących w organizmie człowieka

Umiejętności

Potrafi obliczać parametry charakterystyczne dla procesów fizjologicznych

Analizuje zawartość składników odżywczych i nieodżywczych w żywności

Potrafi zaplanować i zaprojektować żywienie indywidualne i zbiorowe

Obsługuje niezbędnych sprzęt laboratoryjny

Kompetencje społeczne

Potrafi pracować w grupie i kierować małym zespołem

Rozumie potrzebę ciągłego poszerzania wiedzy z zakresu studiowanego przedmiotu

Metody i kryteria oceniania:

Na ocenę 2

Nie klasyfikuje składników odżywczych, nie posiada wiedzy na temat ich źródeł w żywności, nie potrafi omówić ich roli w żywieniu człowieka

Nie rozpoznaje, nie definiuje i nie klasyfikuje metod oceny sposobu żywienia, nie posiada wiedzy na temat metod oceny stanu odżywienia

Nie posiada wiedzy o procesach fizjologicznych zachodzących w organizmie człowieka, nie potrafi sklasyfikować enzymów trawiennych i omówić procesów trawienia składników odżywczych

Nie potrafi obliczać parametrów przemiany materii i równowagi kwasowo-zasadowej charakterystycznych dla procesów fizjologicznych

Nie potrafi analizować zawartości wymaganych składników odżywczych i nieodżywczych w poszczególnych produktach spożywczych.

Nie zna obowiązujących normy żywienia i zaleceń żywieniowych, nie potrafi zaplanować i zaprojektować żywienia indywidualnego i zbiorowego,

Nie potrafi obsługiwać żadnego sprzętu laboratoryjnego niezbędnego do oznaczania składników żywności

Nie potrafi pracować w grupie i nie umie kierować małym zespołem

Nie rozumie potrzeby ciągłego poszerzania wiedzy dotyczącej studiowanego kierunku

Na ocenę 3

Klasyfikuje składniki odżywcze i posiada niepełną (podstawową) wiedzy na temat ich źródeł w żywności, nie potrafi jednak omówić ich roli w żywieniu człowieka

Rozpoznaje metod oceny sposobu żywienia, potrafi je zdefiniować ale ma problemy z ich klasyfikacją nie posiada wiedzy na temat metod oceny stanu odżywienia

Posiada niepełną (podstawową) wiedzę o procesach fizjologicznych zachodzących w organizmie człowieka, ale nie potrafi sklasyfikować enzymów trawiennych i omówić procesów trawienia składników odżywczych

Potrafi obliczać nieliczne parametry przemiany materii i równowagi kwasowo-zasadowej charakterystyczne dla procesów fizjologicznych

Potrafi analizować zawartość niektórych wymaganych składników odżywczych i nieodżywczych w poszczególnych produktach spożywczych

Posiada wiedzę na temat obowiązujących normy żywienia i zaleceń żywieniowych, ale nie potrafi zaplanować i zaprojektować żywienia indywidualnego i zbiorowego

Potrafi obsługiwać podstawowy sprzęt laboratoryjny niezbędny do oznaczania składników żywności

Potrafi pracować w grupie w stopniu podstawowym ale nie umie kierować małym zespołem

Słabo rozumie potrzebę ciągłego poszerzania wiedzy dotyczącej studiowanego kierunku

Na ocenę 4

Klasyfikuje składniki odżywcze i posiada zadawalającą wiedzę na temat ich źródeł w żywności, nie potrafi jednak omówić w pełni ich roli w żywieniu człowieka

Rozpoznaje metod oceny sposobu żywienia, potrafi je zdefiniować i sklasyfikować, ale nie posiada pełnej wiedzy na temat metod oceny stanu odżywienia

Posiada zadawalającą wiedzę o procesach fizjologicznych zachodzących w organizmie człowieka, potrafi sklasyfikować enzymy trawienne ale nie potrafi omówić procesów trawienia składników odżywczych

Potrafi obliczać większość parametrów przemiany materii i równowagi kwasowo-zasadowej charakterystycznyche dla procesów fizjologicznych

Potrafi analizować zawartość większości wymaganych składników odżywczych i nieodżywczych w poszczególnych produktach spożywczych

Posiada wiedzę na temat obowiązujących normy żywienia i zaleceń żywieniowych, potrafi zaplanować żywienie indywidualne ale nie potrafi zaprojektować żywienia zbiorowego

Potrafi obsługiwać większość sprzętu laboratoryjnego niezbędnego do oznaczania składników żywności

Potrafi sprawnie pracować w grupie ale nie umie kierować małym zespołem

Rozumie w stopniu zadawalającym potrzebę ciągłego poszerzania wiedzy dotyczącej studiowanego kierunku

Na ocenę 5

Klasyfikuje składniki odżywcze i posiada kompletną wiedzy na temat ich źródeł w żywności, potrafi także omówić ich rolę w żywieniu człowieka

Rozpoznaje metod oceny sposobu żywienia, potrafi je zdefiniować i sklasyfikować, posiada pełną wiedzę na temat metod oceny stanu odżywienia

Posiada zadawalającą wiedzę o procesach fizjologicznych zachodzących w organizmie człowieka, potrafi sklasyfikować enzymy trawienne i omówić procesy trawienia składników odżywczych

Potrafi obliczać parametry przemiany materii i równowagi kwasowo-zasadowej charakterystyczne dla procesów fizjologicznych

Potrafi analizować zawartość wszystkich wymaganych składników odżywczych i nieodżywczych w poszczególnych produktach spożywczych

Posiada wiedzę na temat obowiązujących normy żywienia i zaleceń żywieniowych, potrafi zaplanować i zaprojektować żywienie indywidualne i zbiorowe

Potrafi obsługiwać sprzęt laboratoryjny niezbędny do oznaczania składników żywności

Potrafi pracować w grupie i kierować małym zespołem

Rozumie potrzebę ciągłego poszerzania wiedzy dotyczącej studiowanego kierunku

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2017/2018" (zakończony)

Okres: 2018-02-26 - 2018-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia laboratoryjne, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 20 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Teresa Leszczyńska
Prowadzący grup: Mariola Drozdowska, Teresa Leszczyńska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ćwiczenia laboratoryjne - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2018/2019" (zakończony)

Okres: 2019-02-25 - 2019-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia laboratoryjne, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 20 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Teresa Leszczyńska
Prowadzący grup: Dominik Domagała, Teresa Leszczyńska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ćwiczenia laboratoryjne - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/2020" (zakończony)

Okres: 2020-02-24 - 2020-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia laboratoryjne, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 20 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Teresa Leszczyńska
Prowadzący grup: Mariola Drozdowska, Teresa Leszczyńska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ćwiczenia laboratoryjne - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/2021" (w trakcie)

Okres: 2021-02-25 - 2021-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia laboratoryjne, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 20 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Teresa Leszczyńska
Prowadzący grup: Katarzyna Drzewowska, Teresa Leszczyńska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ćwiczenia laboratoryjne - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie.