Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Podstawy fizjologii roślin

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: O.3s.PFR.NI.OOSXY Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Podstawy fizjologii roślin
Jednostka: Katedra Botaniki, Fizjologii i Ochrony Roślin
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 5.00
Język prowadzenia: polski
Skrócony opis:

Celem kursu jest zapoznanie studentów z podstawami najważniejszych procesów fizjologicznych w roślinach związanych z: gospodarką wodną, mineralną, fotosyntezą, fotorespiracją, oddychaniem (wraz z podstawami biochemicznymi przebiegu tych procesów). Tematyka wiąże się z fizjologią wzrostu i rozwoju roślin (w tym kwitnienia) ze szczególnym uwzględnieniem roślin ozdobnych. Efektem kształcenia jest rozumienie procesów fizjologicznych przebiegających w roślinach, wzajemnych powiązań tych procesów ze sobą oraz ich modyfikacji w zmieniających się warunkach środowiska, a także, rozumienie procesów fizjologicznych w aspekcie możliwości optymalizacji wzrostu i rozwoju roślin ozdobnych.

Pełny opis:

Wykłady (18h):

-Wprowadzenie: tematyka zajęć, literatura, wymagania.

Gospodarka wodna roślin. Właściwości fizykochemiczne wody i znaczenie wody dla roślin. Podstawy zależności osmotycznych pomiędzy komórką a środowiskiem zewnętrznym. Bierne i czynne pobieranie wody przez rośliny – podstawy mechanizmów i znaczenie. Susza fizjologiczna i glebowa.

- Przystosowania liścia do procesu fotosyntezy. Istota przebiegu fotosyntezy (podstawy fizyczne i biochemiczno-fizjologiczne procesu). Rośliny typu C3, C4, CAM – rozmieszczenie geograficzne i znaczenie w doborze gatunków. Czynniki środowiskowe, wpływające na intensywność fotosyntezy – znaczenie praktyczne ( w tym rośliny światło i cieniolubne). Fotorespiracja – istota i czynniki modyfikujące proces. Transport asymilatów - znaczenie przy zabiegach pielęgnacyjnych.

- Oddychanie. Lokalizacja, etapy i znaczenie komórkowego procesu oddychania (w tym podstawy biochemiczne). Czynniki mające wpływ na oddychanie roślin i możliwości regulacji, w tym znaczenie praktyczne w przechowalnictwie kwiatów i zieleni ciętej. Zagrożenia dla roślin wynikające z niedoboru tlenu w podłożu (w tym podstawy biochemiczne).

- Fizjologia mineralnego żywienia roślin. Istota mechanizmów pobierania składników mineralnych przez rośliny, dystrybucja w roślinie. Funkcje fizjologiczne oraz objawy niedoborów najważniejszych pierwiastków, ze szczególnym uwzględnieniem roślin ozdobnych.

- Wzrost roślin. Zewnętrzne czynniki wpływające na wzrost, fotomorfogeneza, termoperiodyzm. Rola fitochromu w zjawiskach rozwojowych (szczególnie roślin ozdobnych). Wewnętrzne czynniki wzrostu: fitohormony (znaczenie praktyczne w kształtowaniu pokroju roślin). Syntetyczne regulatory wzrostu i ich zastosowanie w ogrodnictwie „ozdobnym” – przykłady.

- Rozwój roślin - etapy rozwoju – cechy charakterystyczne (okres wegetatywny w tym młodociany oraz generatywny). Stan gotowości do kwitnienia, fotoperiodyczna i termiczna indukcja kwitnienia – możliwości regulacji i znaczenie praktyczne. Zjawiska korelacyjne w rozwoju roślin.

- Ruchy roślin i ich znaczenie w kształtowaniu architektury roślin ozdobnych. Klasyfikacja i znaczenie ruchów. Podstawy mechanizmów foto- i geotropizmu. - Starzenie się roślin – poszczególnych organów i całego organizmu (podstawy biochemiczno-fizjologiczne). Objawy starzenia, procesy towarzyszące, opadanie liści i kwiatów. Spoczynek nasion i pąków. Podstawy fizjologiczne sezonowości wzrostu drzew i krzewów klimatu umiarkowanego.

- Podział czynników stresowych oraz istota adaptacji i aklimatyzacji roślin do niekorzystnych warunków środowiska. Najważniejsze reakcje roślin na czynniki stresowe - wprowadzenie. Allelopatia w aspekcie stresu biotycznego - istota procesu. Podsumowanie wykładów.

Ćwiczenia (18h):

- Pęcznienie i dyfuzja. Wpływ stężenia roztworów na szybkość pęcznienia nasion. Wpływ rodzaju cząsteczek dyfundujących oraz gęstości ośrodka szybkość dyfuzji. Aspekty praktyczne analizowanych zjawisk.

Osmoza. Wykazanie zjawiska osmozy. Oddziaływanie osmotyczne różnych substancji na tkanki roślinne.

- Wykazanie zjawiska transpiracji. Oznaczanie rozwartości szparek w liściach roślin ozdobnych. Wykazanie i wyjaśnienie zjawiska parcia korzeniowego i gutacji. Wykazanie ciągłości przestworów międzykomórkowych na przykładzie liścia cibory.

- Wpływ światła na tworzenie się barwników asymilacyjnych w liściach traw. Ekstrakcja barwników asymilacyjnych z różnobarwnych liści roślin ozdobnych. Reakcja chlorofilu z kwasami – aspekty praktyczne.

- Wpływ natężenia napromieniowania na intensywność fotosyntezy róży – pomiar za pomocą analizatora CO2.

- Porównanie oddychania nasion kilku gatunków roślin ozdobnych – suchych i napęczniałych/kiełkujących – pomiar analizatorem CO2. Wpływ temperatury na intensywność oddychania. Seminarium z zakresu oddychania.

- Wpływ zasolenia roztworu glebowego na kiełkowanie ziarniaków i wzrost siewek traw. Niezbędność składników mineralnych dla roślin (objawy niedoboru makro- i mikroskładników) – obserwacje i funkcje fizjologiczne.

- Metody pomiaru intensywności wzrostu roślin. Wpływ światła (w tym praca własna), temperatury i długotrwałego niedoboru tlenu na intensywność wzrostu kilku gatunków roślin ozdobnych.

- Wykazanie zjawiska dominacji wierzchołkowej na przykładzie kilku gatunków doniczkowych roślin ozdobnych. Wpływ auksyn na wzrost wydłużeniowy pędu i korzeni. Wpływ etylenu na tworzenie warstewki odcinającej liści fikusa. Wpływ regulatorów wzrostu na ukorzenianie sadzonek trzykrotki.

- Nieprzepuszczalność okrywy nasiennej i endogenne inhibitory, jako wewnętrzne przyczyny zahamowania kiełkowania nasion (podstawy zabiegów praktycznych). Przyspieszanie rozwoju pąków wybranych gatunków drzew i krzewów. Wykazanie zjawiska allelopatii: wpływ olejków eterycznych na kiełkowanie nasion.

- Wpływ temperatury na przepuszczalność błon cytoplazmatycznych w liściach rośliny ozdobnej pokojowej i zimozielonej – oznaczenie metodą spektrofotometryczną. Fototropizm i geotropizm pędu i korzenia. Chemotropizm korzeni. Podsumowanie zajęć i zaliczenie semestru.

Literatura:

Podstawowa:

- Kopcewicz J., Lewak S. Fizjologia roślin. PWN 2012.

- Kopcewicz J., Lewak J. Fizjologia roślin. Wprowadzenie. PWN 2009

Uzupełniająca:

- Starck Z., Rabiza-Świder J. Biologia roślin ozdobnych. Wybrane zagadnienia. SGGW 2015

- Taiz L., Zeiger E. Plant Physiology. 6th ed. 2015, (obszerne fragmenty dostępne na stronie www.plantphys.net)

Efekty uczenia się:

WIEDZA - absolwent zna i rozumie:

- problematykę badawczą i techniki stosowane w fizjologii roślin

- podstawowe procesy fizjologiczne zachodzące w roślinach

- wpływ działalności człowieka na środowisko roślin i ich podstawowe reakcje na niedogodności

- wzajemne zależności między roślinami a innymi organizmami żywymi

- ogólne wymagania siedliskowe roślin ozdobnych i ich przystosowania do nieoptymalnych warunków

UMIEJĘTNOŚCI - absolwent potrafi:

- uzasadniać wyniki eksperymentów na podstawie ogólnodostępnych źródeł literaturowych

- wykonać pomiary intensywności fotosyntezy i oddychania za pomocą analizatora CO2 (Airtech 2500), wykonywać pomiary parametrów wzrostowych roślin, zmierzyć absorbancję roztworu przy użyciu spektrofotometru oraz przeprowadzać proste reakcje chemiczne np. przy badaniu właściwości barwników asymilacyjnych

- analizować zjawiska fizjologiczne roślin, będące efektem negatywnej działalności człowieka na środowisko

KOMPETENCJE SPOŁECZNE - absolwent jest gotów do:

- ciągłego dokształcania się i podnoszenia kompetencji

- pracy w niewielkim zespole i ponoszenia odpowiedzialności za wykonane zadania

Metody i kryteria oceniania:

Wykłady:

Egzamin pisemny ograniczony czasowo (50%)

Ćwiczenia:

Sprawdziany wiedzy i umiejętności (50%)

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2017/2018" (zakończony)

Okres: 2017-10-01 - 2018-02-25
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia laboratoryjne, 18 godzin więcej informacji
Wykład, 18 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Renata Wojciechowska
Prowadzący grup: Anna Kołton, Krzysztof Tokarz, Renata Wojciechowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Wykład - Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2018/2019" (zakończony)

Okres: 2018-10-01 - 2019-02-24
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia laboratoryjne, 18 godzin więcej informacji
Wykład, 18 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Renata Wojciechowska
Prowadzący grup: Iwona Kamińska, Anna Kołton, Wojciech Makowski, Renata Wojciechowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Wykład - Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/2020" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-02-23
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia laboratoryjne, 18 godzin więcej informacji
Wykład, 18 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Renata Wojciechowska
Prowadzący grup: Iwona Kamińska, Krzysztof Tokarz, Renata Wojciechowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Wykład - Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie.