Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Melioracje

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: I.4s.MELIO.SI.IISXZ Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Melioracje
Jednostka: Katedra Melioracji i Kształtowania Środowiska
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 4.00
Język prowadzenia: polski
Skrócony opis:

Przyswojenie pojęć związanych z zasobami wodnymi i obiegiem wody oraz substancji stałych i rozpuszczonych w wodzie na terenach rolniczych; omówienie znaczenia i funkcji czynnika wodnego w gospodarce rolnej i środowisku rolniczym, przedstawienie zakresu i podziału melioracji, poznanie przyrodniczych praw działania technicznych urządzeń melioracyjnych służących do regulowania obiegu wody w środowisku rolniczym oraz stosunków powietrzno-wodnych gleb rolniczo użytkowanych.

Pełny opis:

Wykłady - 15 godzin [Realizowane efekty uczenia się - MEL_W1; MEL_W2; MEL_K1]

- Melioracje jako metoda kształtowania obiegu wody i substancji w środowisku, definicje, cele i zadania melioracji wodnych, podział melioracji, melioracje kompleksowe jako metoda kształtowania siedlisk i czynników środowiska

na obszarach wiejskich.

- Funkcje wody w środowisku obszarów wiejskich, obieg wody i jego związek z obiegiem substancji stałych i rozpuszczonych, bilans wodny i jego związek z bilansem cieplnym. Gospodarowanie zasobami wodnymi w zlewni, zasady racjonalnej gospodarki wodnej, sposoby regulacji obiegu wody i substancji w zlewni.

- Rodzaje i formy retencjonowania wody na obszarach wiejskich, retencja glebowa, reżim retencji glebowej, formy wody glebowej – strefa aeracji i saturacji, potencjał wodny gleby, trójfazowy układ gleb o płytkim poziomie wody gruntowej, norma odwodnienia.

- Zjawisko kapilarności gleb, formy i znaczenie wody kapilarnej w inżynierii środowiska, wysokość wzniosu kapilarnego, dostępność wody kapilarnej dla roślin. Pojemność powietrzna gleb, równanie dyfuzji gazów w glebie, pojemność cieplna i przewodnictwo cieplne gleb – czynniki i znaczenie.

- Wpływ czynników naturalnych, urządzeń wodno-melioracyjnych i zagospodarowania zlewni na zmiany składników bilansu wodnego zlewni. Oddziaływanie inwestycji wodno-melioracyjnych na środowisko.

- Przedmiot i zakres przedmelioracyjnych studiów i ekspertyz oraz założeń do projektów i projektów wodnomelioracyjnych.

ĆWICZENIA PROJEKTOWE - 30 godzin [Realizowane efekty uczenia się - MEL_U1; MEL_U2]

- Charakterystyczne stany uwilgotnienia gleb: pełna pojemność wodna, polowa pojemność wodna, pojemność wodna okresu suszy, wilgotność więdnięcia, odciekalność, wysychalność, objętość rezerw przejściowych, dawka polewowa netto i brutto.

- Obliczenie odciekalności, wysychalności i objętości rezerw przejściowych przy różnych głębokościach zw. wody gruntowej, wykreślenie krzywych odciekalności i objętości rezerw przejściowych. Wykreślenie krzywych

retencyjności gleb.

- Obliczenie dawek nawodnieniowych, liczby cykli nawodnień, retencji pozimowej oraz zużycia wody do nawadniania.

- Zdefiniowanie pojęć ewapotranspiracji potencjalnej i rzeczywistej, niedoborów wodnych roślin, retencji użytecznej, wody łatwo i trudno dostępnej dla roślin.

- Pozyskanie i opracowanie z roczników meteorologicznych, danych z 20-lecia, dotyczących średnich miesięcznych temperatur powietrza i miesięcznych sum opadów oraz średnich miesięcznych sum ewapotranspiracji potencjalnej.

- Dobór wartości biologicznego współczynnika parowania „k" oraz współczynnika wykorzystania wody ogólnodostępnej „p"; obliczenie dekadowych wartości ewapotranspiracji rzeczywistej.

- Obliczenie dekadowych wartości retencji użytecznej i niedoborów wodnych. Graficzne przedstawienie bilansu wodnego gleby w strefie korzeniowej w latach normalnych i średnio suchych.

- Zdefiniowanie pojęć przepuszczalności, filtracji, współczynnika filtracji, przesiąkalności oraz omówienie terenowych metod pomiaru współczynnika filtracji.

- Sporządzenie dziennika pomiaru i obliczenie wartości współczynnika filtracji metodą studzienek wierconych (holenderską).

- Wprowadzenie pojęć związanych z odwadnianiem gleb użytków rolnych za pomocą drenowania, omówienie metod określania rozstawy drenów i norm obowiązujących w tym zakresie.

- Wprowadzenie pojęć związanych z odwadnianiem gleb użytków rolnych za pomocą drenowania, omówienie metod określania rozstawy drenów i norm obowiązujących w tym zakresie.

Literatura:

PODSTAWOWA:

1. Szymański J., Kostrzewa S. 1986. Odwodnienie użytków rolnych. [W:] Podstawy melioracji

rolnych, pod red. Prochal P. Tom I. PWRiL, Warszawa, s. 222–408.

2. Ostromęcki J. 1960. Odwodnienia w melioracjach użytków zielonych. Tom II, z.1. Wiad. IMUZ,

Falenty.

3. Kanownik W., Policht-Latawiec A., Bogdał A., Kowalik T. 2010. Potrzeby wodne roślin

uprawnych. [W:] Gospodarka wodna na obszarach wiejskich. Wyd. UR w Krakowie.

UZUPEŁNIAJĄCA:

1. Schroeder G. 1972. Melioracje wodne w rolnictwie. Wyd. Arkady, Warszawa.

2. Eggelsmann R. 1973. Dränanleitung. Verlag Wasser und Boden. Wyd. Axel Lindow & Co,

Hamburg.

3. Zakaszewski Cz. 1964–65. Melioracje rolne. Tom I. PWRiL, Warszawa

NORMY BRANŻOWE:

POLSKA NORMA - PN-B-12096, 12081, 12045, 12083, 12082, 12088, 12086, 12087, 12085,12042, 12075 oraz PN-C- 89221

Efekty uczenia się:

WIEDZA – zna i rozumie:

[MEL_W1] zjawiska meteorologiczne i hydrologiczne związane z zasobami wodnymi, obiegiem wody oraz substancji stałych i rozpuszczonych w wodzie na terenach rolniczych; podstawy działania technicznych urządzeń melioracyjnych służących do regulowania obiegu wody w środowisku rolniczym oraz stosunków powietrzno-wodnych gleb rolniczo użytkowanych.

[MEL_W2] normy i wytyczne w projektowaniu prostych systemów melioracyjnych; zasady kształtowania stosunków powietrzno-wodnych gleb, dostosowania ich do wymagań roślin uprawnych oraz zastosowanie przy projektowaniu systemów odwadniających i nawadniających.

UMIEJĘTNOŚCI – potrafi:

[MEL_U1] wykorzystać stałe charakterystyki wodne profilu glebowego o płytkim poziomie wody gruntowej do obliczania dawek nawodnieniowych, liczby cykli nawodnień, retencji pozimowej, zużycia wody do nawadniania; obliczać potrzeby i niedobory wodne roślin, wyznaczać okres krytyczny zapotrzebowania na wodę danej rośliny; obliczać wartość współczynnika filtracji profilu glebowego metodą studzienek wierconych i w oparciu o nią oszacować rozstawę drenów metoda Hooghaudta i Ernsta.

[MEL_U2] analizować właściwości gleb stosując pojęcia związane z odciekalnością, wysychalnością i objętością rezerw przejściowych przy różnych zadanych głębokościach zwierciadła wody gruntowej. Wykreślać krzywe odciekalności i objętości rezerw przejściowych; korzystać z danych dotyczących ewapotranspiracji potencjalnej i rzeczywistej, niedoborów wodnych roślin, retencji użytecznej, wody ogólnie, łatwo i trudno dostępnej dla roślin i na tej podstawie przyjąć metodę obliczenia niedoborów roślin uprawnych: zastosować dane dotyczące przepuszczalności, filtracji i przesiąkalności. Dobierać i stosować terenowe metody pomiaru współczynnika filtracji. Sporządzać dziennik pomiaru współczynnika filtracji metodą studzienek wierconych (holenderską).

KOMPETENCJE SPOŁECZNE – jest gotów do:

[MEL_K1] świadomego definiowania ważności i zrozumienia pozatechnicznych aspektów i skutków prowadzenia zabiegów melioracyjnych w środowisku.

Metody i kryteria oceniania:

Sposoby weryfikacji oraz zasady i kryteria oceny:

[WYKŁADY]:

Egzamin pisemny ograniczony czasowo; na ocenę pozytywną należy udzielić co

najmniej 50% prawidłowych odpowiedzi na zadane pytania: < 50% – niedostateczny (2,0), 50–60% – dostateczny (3,0), 61–70% – dostateczny plus (3,5), 71–80% – dobry (4,0), 81–90% – dobry plus (4,5), 91–100% – bardzo dobry (5,0). Udział oceny z egzaminu w ocenie końcowej wynosi 50%.

[ĆWICZENIA]:

Zaliczenie dotyczące zasad kształtowania stosunków powietrzno-wodnych gleb,

dostosowania ich do wymagań roślin uprawnych oraz zastosowanie przy

projektowaniu systemów odwadniających i nawadniających; na ocenę pozytywną należy prawidłowo wykonać 3 projekty obliczeniowe oraz zaliczyć 3 kolokwia dotyczące części obliczeniowej. Udział oceny z zaliczenia ćwiczeń projektowych w ocenie końcowej przedmiotu wynosi 50%.

Praktyki zawodowe:

brak

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/2021" (w trakcie)

Okres: 2021-02-25 - 2021-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia projektowe, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Tomasz Kowalik
Prowadzący grup: Włodzimierz Kanownik, Tomasz Kowalik
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ćwiczenia projektowe - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin
Skrócony opis:

Przyswojenie pojęć związanych z zasobami wodnymi i obiegiem wody oraz substancji stałych i rozpuszczonych w wodzie na terenach rolniczych; omówienie znaczenia i funkcji czynnika wodnego w gospodarce rolnej i środowisku rolniczym, przedstawienie zakresu i podziału melioracji, poznanie przyrodniczych praw działania technicznych urządzeń melioracyjnych służących do regulowania obiegu wody w środowisku rolniczym oraz stosunków powietrzno-wodnych gleb rolniczo użytkowanych.

Pełny opis:

Wykłady - 15 godzin [Realizowane efekty uczenia się - MEL_W1; MEL_W2; MEL_K1]

- Melioracje jako metoda kształtowania obiegu wody i substancji w środowisku, definicje, cele i zadania melioracji wodnych, podział melioracji, melioracje kompleksowe jako metoda kształtowania siedlisk i czynników środowiska

na obszarach wiejskich.

- Funkcje wody w środowisku obszarów wiejskich, obieg wody i jego związek z obiegiem substancji stałych i rozpuszczonych, bilans wodny i jego związek z bilansem cieplnym. Gospodarowanie zasobami wodnymi w zlewni, zasady racjonalnej gospodarki wodnej, sposoby regulacji obiegu wody i substancji w zlewni.

- Rodzaje i formy retencjonowania wody na obszarach wiejskich, retencja glebowa, reżim retencji glebowej, formy wody glebowej – strefa aeracji i saturacji, potencjał wodny gleby, trójfazowy układ gleb o płytkim poziomie wody gruntowej, norma odwodnienia.

- Zjawisko kapilarności gleb, formy i znaczenie wody kapilarnej w inżynierii środowiska, wysokość wzniosu kapilarnego, dostępność wody kapilarnej dla roślin. Pojemność powietrzna gleb, równanie dyfuzji gazów w glebie, pojemność cieplna i przewodnictwo cieplne gleb – czynniki i znaczenie.

- Wpływ czynników naturalnych, urządzeń wodno-melioracyjnych i zagospodarowania zlewni na zmiany składników bilansu wodnego zlewni. Oddziaływanie inwestycji wodno-melioracyjnych na środowisko.

- Przedmiot i zakres przedmelioracyjnych studiów i ekspertyz oraz założeń do projektów i projektów wodnomelioracyjnych.

ĆWICZENIA PROJEKTOWE - 30 godzin [Realizowane efekty uczenia się - MEL_U1; MEL_U2]

- Charakterystyczne stany uwilgotnienia gleb: pełna pojemność wodna, polowa pojemność wodna, pojemność wodna okresu suszy, wilgotność więdnięcia, odciekalność, wysychalność, objętość rezerw przejściowych, dawka polewowa netto i brutto.

- Obliczenie odciekalności, wysychalności i objętości rezerw przejściowych przy różnych głębokościach zw. wody gruntowej, wykreślenie krzywych odciekalności i objętości rezerw przejściowych. Wykreślenie krzywych

retencyjności gleb.

- Obliczenie dawek nawodnieniowych, liczby cykli nawodnień, retencji pozimowej oraz zużycia wody do nawadniania.

- Zdefiniowanie pojęć ewapotranspiracji potencjalnej i rzeczywistej, niedoborów wodnych roślin, retencji użytecznej, wody łatwo i trudno dostępnej dla roślin.

- Pozyskanie i opracowanie z roczników meteorologicznych, danych z 20-lecia, dotyczących średnich miesięcznych temperatur powietrza i miesięcznych sum opadów oraz średnich miesięcznych sum ewapotranspiracji potencjalnej.

- Dobór wartości biologicznego współczynnika parowania „k" oraz współczynnika wykorzystania wody ogólnodostępnej „p"; obliczenie dekadowych wartości ewapotranspiracji rzeczywistej.

- Obliczenie dekadowych wartości retencji użytecznej i niedoborów wodnych. Graficzne przedstawienie bilansu wodnego gleby w strefie korzeniowej w latach normalnych i średnio suchych.

- Zdefiniowanie pojęć przepuszczalności, filtracji, współczynnika filtracji, przesiąkalności oraz omówienie terenowych metod pomiaru współczynnika filtracji.

- Sporządzenie dziennika pomiaru i obliczenie wartości współczynnika filtracji metodą studzienek wierconych (holenderską).

- Wprowadzenie pojęć związanych z odwadnianiem gleb użytków rolnych za pomocą drenowania, omówienie metod określania rozstawy drenów i norm obowiązujących w tym zakresie.

- Wprowadzenie pojęć związanych z odwadnianiem gleb użytków rolnych za pomocą drenowania, omówienie metod określania rozstawy drenów i norm obowiązujących w tym zakresie.

Literatura:

PODSTAWOWA:

1. Szymański J., Kostrzewa S. 1986. Odwodnienie użytków rolnych. [W:] Podstawy melioracji

rolnych, pod red. Prochal P. Tom I. PWRiL, Warszawa, s. 222–408.

2. Ostromęcki J. 1960. Odwodnienia w melioracjach użytków zielonych. Tom II, z.1. Wiad. IMUZ,

Falenty.

3. Kanownik W., Policht-Latawiec A., Bogdał A., Kowalik T. 2010. Potrzeby wodne roślin

uprawnych. [W:] Gospodarka wodna na obszarach wiejskich. Wyd. UR w Krakowie.

UZUPEŁNIAJĄCA:

1. Schroeder G. 1972. Melioracje wodne w rolnictwie. Wyd. Arkady, Warszawa.

2. Eggelsmann R. 1973. Dränanleitung. Verlag Wasser und Boden. Wyd. Axel Lindow & Co,

Hamburg.

3. Zakaszewski Cz. 1964–65. Melioracje rolne. Tom I. PWRiL, Warszawa

NORMY BRANŻOWE:

POLSKA NORMA - PN-B-12096, 12081, 12045, 12083, 12082, 12088, 12086, 12087, 12085,12042, 12075 oraz PN-C- 89221

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie.