Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Gleboznawstwo

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: R.x.GLE3A.SI.RROXX
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Gleboznawstwo
Jednostka: Katedra Gleboznawstwa i Ochrony Gleb
Grupy:
Punkty ECTS i inne: (brak) Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.

zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Skrócony opis:

Celem przedmiotu jest poznanie przez studentów właściwości i funkcji gleb, przede wszystkim użytków rolnych. Podstawowe wiadomości będą dotyczyły roli czynników glebotwórczych ze szczególnym uwzględninem funkcji skał macierzystych występujących na terenie Polski w kształtowaniu właściwości gleb. Realizując program studenci poznają komponenty budujące fazę stałą gleby - składniki mineralne i organiczne, właściwości wodno-powietrzne, sorpcyjne, odczyn, właściwości biologiczne, podstawy zasobnośći i żyzności gleb. Celem nauczania przedmiotu jest także poznanie podstaw systematyki gleb Polski i WRB, znajomość jakośći gleb Polski - klasyfikacja bonitacyjna i zasad wydzielenia kompleksów glebowo-rolniczych. Efektem poznania tych zagadnień będzie posiadanie umiejętności czytania i interetacji treści map glebowych i glebowo-rolniczych. Program kursu pozwoli na poznanie zagrożeń i przyczyn degradacji gleb oraz wskaże na właściwe dla zrównoważonego rozwoju wykorzystanie zasobów glebowych.

Pełny opis:

Program wykładów:

1. Definicja gleby i jej wielofunkcyjność. Czynniki glebotwórcze charakterystyka skał macierzystych gleb Polski ich występowanie.

2. Wpływ skał macierzystych na wybrane własciwości gleb.

3. Rola pozostałych czynników glebotwórczych klimatu, rzeźby terenu, hydrosfery, biosfery, działalności człowieka i czasu na procesy pedogeniczne

4. Skład fazy stałej gleby, uziarnienie, porowatość, struktura gleby, minerały ilaste i ich znaczenie w glebie.

5. Materia organiczna gleby, mineralizacja i humifikacja, ilość i skład humusu

6. Typy próchnicy, regulacja zawartości. Funkcje próchnicy w glebie,

7. Faza ciekła - właściwości hydrofizyczne, rodzaje wody, dostępność dla roślin w różnych glebach.

Faza gazowa, powietrze, ODR, właściwości termiczne, regulacja stosunków wodno-powietrznych

8. Właściwości sorpcyjne, różne rodzaje sorpcji, odczyn gleb Polski, przyczyny zakwaszenia gleb

9. Zasobność gleb w składniki biogenne, żyzność i urodzajność, Zmienność pokrywy glebowej Polski typologiczna i jakościowa - bonitacyjna, użytkowanie gleb w Polsce, granica rolno-leśna

10. Podstawy ochrony gleb - najważniejsze akty prawne unijne i polskie. Procesy degradacji gleby

11. Erozja gleb. Przyczyny i zapobieganie

12.Wybrane procesy degradacji właściwości fizycznych i chemicznych gleb w Polsce

Program ćwiczeń

1. Przygotowanie do ćwiczeń terenowych, opis profilu glebowego, sposób pobrania prób glebowych, uziarnienie gleby metodą organoleptyczną,

2. Poznanie cech diagnostycznych minerałów i skał magmowych i osadowych.

3. Rozpoznawanie wybranych skał macierzystych gleb Polski - osady klastyczne i osady chemiczne,

4. Nomenklatura składu uziarnienia gleby. Oznaczenie składu uziarnienia gleby metodą areometryczną Casagrande a w modyfikacji Prószyńskiego,

5. Oznaczanie zawartości próchnicy w glebie metodą pośrednią przez oznaczenie zawartości węgla organicznego zmodyfikowaną metodą Tiurina.

6. Oznaczanie pH gleby metodą potencjometryczną i zawartośći węglanu wapnia metodą Scheiblera

7. Oznaczanie pojemności kompleksu sorpcyjnego gleby: sumy zasad wymiennych i oznaczenie pH metodą potencjometryczną,

8. Oznaczanie pojemności kompleksu sorpcyjnego gleby: kwasowości hydrolitycznej metodą Kappena. Interpretacja wyników.

9. Jednostki hierarchiczne i poziomy glebowe systematyki gleb Polski (IV wydanie z 1989 roku). Opis i charakterystyka wybranych jednostek taksonomicznych: działu I i II systematyki gleb Polski (IV wydanie z 1989 roku).

10. Opis i charakterystyka wybranych jednostek taksonomicznych: działu III - VII IV systematyki gleb Polski (IV wydanie z 1989 roku).

11. Ustalanie gatunków i rodzajów gleb na podstawie wzorcowych profilów

12. Podstawy klasyfikacji bonitacyjnej, ustalanie klas bonitacyjnych gleb użytków rolnych i zielonych.

13. Zasady ustalania kompleksów glebowo-rolniczych na wzorcowych profilach

14. Interpretacja i wykorzystanie map glebowo-rolniczych w skali 1:5 000 do oceny przydatności gleb do upraw rolniczych, zalesienia, zabudowy terenu (budownictwa i infrastruktury) oraz ochrony gleb

15. Zastosowanie praktyczne klasyfikacji gleb według obowiązującej taksonomii międzynarodowej WRB

Ćwiczenia terenowe 6 godz. mają na celu poznanie budowy profilów glebowych najczęściej występujących zarówno na terenie Polski jak i oklic Krakowa.

Literatura:

Literatura podstawowa:Turski R. i in. Zarys Gleboznawstwa. PWN, Warszawa. 1999.

Komornicki T. i in. Przewodnik do ćwiczeń z gleboznawstwa i geologii. Cz. I i III. Wyd. AR w Krakowie 1998.

Zawadzki S.: Podstawy gleboznawstwa. Warszawa PWRiL 2002

Literatura uzupełniająca:

Gleboznawstwo pod red. Zawadzkiego S., PWRiL, Warszawa 1999

Przedmiot nie jest oferowany w żadnym z aktualnych cykli dydaktycznych.
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie.
kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.3.0-1 (2024-04-02)