Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Biologia nasion i embriologia

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: R.BNE.6A.SI.RROBX Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Biologia nasion i embriologia
Jednostka: Katedra Hodowli Roślin i Nasiennictwa
Grupy:
Punkty ECTS i inne: (brak)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Skrócony opis:

Celem kursu jest zaznajomienie studentów z podstawowymi zagadnieniami z zakresu embriologii klasycznej Angiospermae (charakterystyka procesów i struktur związanych z rozmnażaniem za pomocą nasion) oraz wybranymi zagadnieniami z biologii nasion. W trakcie ćwiczeń studenci nabywają umiejętności przygotowania świeżych preparatów embriologicznych, oceny żywotności ziaren pyłku, analizy preparatów trwałych (np. rozpoznawanie stadiów rozwojowych gametofitu męskiego i żeńskiego, zarodka), a także oceny porastania nasion, ich żywotności i wigoru.Podstawowe treści merytoryczne: cykl rozwojowy i przemiana pokoleń u roślin okrytonasiennych, rozwój, budowa i funkcja organów generatywnych, procesy mikro- i megasporogenezy, rozwój gametofitu męskiego i żeńskiego, faza progamiczna i podwójne zapłodnienie, embriogeneza i rozwój endospermy, typy i znaczenie apomiksji, różnorodność nasion, dojrzewanie, spoczynek, kiełkowanie, wigor, długość życia nasion oraz warunki ich przechowywania.

Pełny opis:

Tematyka wykładów i ćwiczeń realizowanych w semestrze 6 (część embriologiczna):Wykłady

1. Zakres i znaczenie embriologii roślin. Procesy i zjawiska związane z rozmnażaniem płciowym u roślin (mejoza, syngamia, przemiana faz jądrowych, przemiana pokoleń.

2. Rozwój i budowa kwiatu Angiospermae. Genetyczna kontrola indukcji i morfogenezy kwiatu (geny homeotyczne typu MADS.

3. Pręcik - męski organ generatywny (budowa anatomiczna pylnika, budowa, funkcje i rodzaje tapetum pylnikowego (t. sekrecyjne i ameboidalne).

4. Przebieg mikrosporogenezy i etapy rozwoju ziarna pyłku (gametofitu męskiego).

Przemiany ultrastrukturalne komórki wegetatywnej i generatywnej, dymorfizm komórek plemnikowych, organizacja elementów w trójkomórkowych ziarnach pyłku.

5. Rozwój i budowa sporodermy. Genetyczna kontrola mikrosporogenezy i gametofitogenezy (geny mejotyczne, geny męskosterylności).

6. Słupek - żeński organ generatywny. Budowa znamienia, szyjki i zalążni. Budowa i typy zalążków. Typy placentacji.

7. Typy megasporogenezy i rozwoju woreczka zalążkowego (monosporowy, bisporowy, tetrasporowy). Rozwój monosporowego woreczka zalążkowego wg typu Polygonum, bisporowego wg typu Allium oraz tetrasporowego wg typu Fritillaria.

8. Dojrzewanie i budowa typowego woreczka zalążkowego (gametofitu żeńskiego). Rola poszczególnych komórek (k. jajowa, synergidy, k. centralna, antypody).

9. Sposoby zapylania, cechy przystosowawcze w budowie kwiatów do owado- i wiatropylności. Mechanizmy zabezpieczające przed samozapyleniem (rozdzielnopłciowość, dichogamia, samoniezgodność).

10. Etapy fazy progamicznej. Struktura i metabolizm kiełkującego ziarna pyłku i rosnącej łagiewki pyłkowej.

11. Przebieg podwójnego zapłodnienia. Preferencyjne zapłodnienie. Rola i typy rozwojowe bielma (jądrowe, komórkowe, helobialne). Kariologia bielma.

12. Proembriogeneza. Typy embriogenezy. Stadia rozwoju zarodka właściwego roślin dwuliściennych. Budowa zarodka traw.

13. Apomiksja - ogólna definicja, kategorie (apomiksja gametofitowa, embrionia przybyszowa). Znaczenie apomiksji i możliwości wykorzystania w hodowli roślin.

Ćwiczenia laboratoryjne (ostatnie ćwiczenia -1godz., pozostałe -2 godz.)

1. Heteromorficzna przemiana pokoleń u roślin wyższych, cykle rozwojowe mszaków, paprotników i nasiennych.

2. Budowa kwiatu: obserwacje makroskopowe elementów wegetatywnych (okwiat pojedynczy i złożony) i generatywnych (budowa słupka i pręcika, wykonanie rysunków). Distylia u Primula sp. (wypreparowanie pylników, obserwacje mikroskopowe i pomiary średnicy ziaren pyłku pochodzących z kwiatów długo- i krótkoszyjkowych). Techniki utrwalania materiału do badań embriologicznych.

3. Analiza budowy anatomicznej główki pręcika; mikrosporogeneza (analiza poszczególnych stadiów mejozy w preparatach trwałych, dokumentacja rysunkowa).

4. Obserwacja etapów mikrosporogenezy i rozwoju gametofitu męskiego w świeżo przygotowanych preparatach barwionych acetokarminem oraz w preparatach trwałych barwionych hematoksyliną, dokumentacja rysunkowa.

5. Morfologia ziaren pyłku wybranych gatunków roślin (obserwacje mikroskopowe, wykonanie rysunków). Badanie żywotności ziaren pyłku - test acetokarminowy, test Aleksandra.

6. Budowa anatomiczna zalążni, budowa zalążka, przebieg megasporogenezy typu monosporowego (analiza preparatów trwałych, dokumentacja rysunkowa).

7. Kolejne stadia rozwoju woreczka zalążkowego wg typu Polygonum, początkowe etapy rozwoju zarodka (2-komórkowy prazarodek) i endospermy komórkowej (analiza preparatów trwałych, wykonanie rysunków).

8. Dalsze etapy rozwoju zarodka u roślin dwuliściennych (stadium globularne, sercowate, torpedy) analiza preparatów trwałych, wykonanie rysunków.

Literatura:

Literatura1. Bednarska E. Zarys embriologii okrytonasiennych. (skrypt) WUMK, Toruń 1994

2. Rodkiewicz B. i in. Embriologia Angiospermae rozwojowa i eksperymentalna. WUMCS 1996

3. Lersten N.R. Flowering Plant Embryology. Blackwell Publishing 2004

4. Grzesiuk S., Kulka K. Fizjologia i biochemia nasion. PWRiL 1981

5. Kigel J., Galili G. Seed development and germination. 1995

6. Grzesiuk S., Kulka K. Biologia ziarniaków zbóż. PWN 1998

7. Międzynarodowe przepisy oceny nasion 1995

Przedmiot nie jest oferowany w żadnym z aktualnych cykli dydaktycznych.
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie.