Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Fitosocjologia

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: O.F6.FIT.SI.OOGXY Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Fitosocjologia
Jednostka: Zakład Botaniki i Fizjologii Roślin
Grupy:
Punkty ECTS i inne: (brak)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: (brak danych)
Skrócony opis:

Celem kursu jest nabycie praktycznych umiejętności wykonywania zdjęć fitosocjologicznych i ich wykorzystania w ocenie warunków siedliskowych i inwentaryzacji przyrodniczej, zapoznanie z różnorodnością i funkcjonowaniem zbiorowisk roślinnych na terenie Polski.

W części wykładowej zostaną wprowadzone podstawowe pojęcia stosowane w fitosocjologii, założenia szkół fitosocjologicznych oraz scharakteryzowane ważniejsze typy zespołów roślinnych z uwzględnieniem ich struktury, warunków siedliskowych, zagrożeń i rozmieszczenia na terenie Polski. Ćwiczenia terenowe odbywają się na obszarze Wyżyny Miechowskiej (przełom kwietnia i maja) oraz w Krakowie (dzielnice Kostrze i Bodzów, początek czerwca) i są poświęcone praktycznemu wykonywaniu zdjęć fitosocjologicznych w różnych, cennych przyrodniczo zespołach roślinnych.

Pełny opis:

Treści kształcenia

Podstawy fitosocjologii: historia, nomenklatura fitosocjologiczna, działy fitosocjologii. Uwarunkowania biotyczne i abiotyczne łączenia się roślin w zbiorowiska. Główne założenia szkół fitosocjologicznych. Podstawy syntaksonomii

Zdjęcie fitosocjologiczne jako podstawowa metoda badania zbiorowisk roślinnych. Gatunki charakterystyczne. Cechy analityczne zdjęć fitosocjologicznych – warstwowość, ilościowość, towarzyskość, żywotność, fenologia. Cechy syntetyczne – stałość, wierność fitosocjologiczna, syntetyczne ujęcie ilościowości. Zasady konstruowania tabel fitosocjologicznych

Udział człowieka w kształtowaniu szaty roślinnej: roślinność pierwotna, naturalna, półnaturalna i antropogeniczna. Wpływ inwazyjnych gatunków roślin na rodzimą florę

Przegląd ważniejszych zbiorowisk roślinnych Polski: lasy liściaste (grądy, buczyny, lasy jaworowe, łęgi, olsy, dąbrowy)

Przegląd ważniejszych zbiorowisk roślinnych Polski bory sosnowe, świerkowe i jodłowe. Zbiorowiska wysokogórskie

Zbiorowiska wydm nadmorskich i śródlądowych, roślinność halofilna.

Łąki, murawy kserotermiczne i galmanowe

Zbiorowiska roślinne zbiorników wodnych o zróżnicowanej trofii: oligo-, mezo- i eutroficznych. Torfowiska wysokie, niskie, przejściowe i ich zagrożenia

Roślinność synantropijna: zbiorowiska segetalne i ruderalne

Zbiorowisko roślinne jako układ dynamiczny: sukcesja, regresja, degeneracja, regeneracja, fluktuacja. Zagrożenia i formy ochrony różnych typów zbiorowisk roślinnych w Polsce

Podstawy kartografii geobotanicznej. Interpretacja i możliwość wykorzystania map roślinności potencjalnej w kształtowaniu krajobrazu

Wykonywanie zdjęć fitosocjologicznych w zbiorowiskach leśnych, cz. I: grąd subkontynentalny (zespół Tilio-Carpinetum)

Wykonywanie zdjęć fitosocjologicznych w zbiorowiskach leśnych, cz. II. żyzna buczyna karpacka (zespół Dentario glandulosae-Fagetum)

Wykonywanie zdjęć fitosocjologicznych w zbiorowiskach leśnych, cz. III: ciepłolubna buczyna storczykowa (zespół Carici–Fagetum)

Wykonywanie zdjęć fitosocjologicznych w zbiorowiskach półnaturalnych, cz. I: murawa kserotermiczna; zespół omanu wąskolistnego (Inuletum ensifoliae)

Wykonywanie zdjęć fitosocjologicznych w zbiorowiskach półnaturalnych, cz. II: murawa kserotermiczna; zespół kostrzewy i strzęplicy nadobnej (Koelerio-Festucetum rupicolae)

Wykonywanie zdjęć fitosocjologicznych w zbiorowiskach półnaturalnych, cz. III: świeża łąka rajgrasowa (zespół Arrhenatheretum elatioris)

Wykonywanie zdjęć fitosocjologicznych w zbiorowiskach półnaturalnych, cz. IV: zmiennowilgotna łąka trzęślicowa (zespół Junco-Molinietum)

Literatura:

MATUSZKIEWICZ W. 2002. Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. PWN, Warszawa

SZAFER W., ZARZYCKI K. (red.), 1972. Szata Roślinna Polski. PWN, Warszawa

WYSOCKI CZ., SIKORSKI P., 2009. Fitosocjologia stosowana w ochronie i kształtowaniu krajobrazu. Wydawnictwo SGGW, Warszawa

uzupełniająca:

DZWONKO Z. 2007. Przewodnik do badań fitosocjologicznych. Vademecum Geobotanicum, Sorus Poznań-Kraków

FUKAREK F. 1967. Fitosocjologia. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa

SCAMONI A. 1967. Wstęp do fitosocjologii stosowanej. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne

Efekty uczenia się:

Wiedza

definiuje podstawowe pojęcia dotyczące szaty roślinnej

klasyfikuje poszczególne zespoły roślinne do wyższych syntaksonów

charakteryzuje podstawowe typy zespołów roślinnych występujących na terenie Polski

opisuje metodykę prawidłowego wykonywania zdjęć fitosocjologicznych

wyjaśnia wpływ warunków siedliskowych na kształtowanie i funkcjonowanie różnych fitocenoz

wiąże różne formy działalności człowieka ze strukturą i bioróżnorodnością roślinności półnaturalnej i synantropijnej

Umiejętności

posługuje się poprawną nomenklaturą fitosocjologiczną

wykonuje zdjęcia fitosocjologiczne w różnych typach fitocenoz

identyfikuje w terenie gatunki charakterystyczne dla różnych zespołów roślinnych, gatunki rzadkie lub chronione oraz niepożądane - inwazyjne

wyróżnia w krajobrazie podstawowe typy zespołów roślinnych oraz najcenniejsze zbiorowiska na terenie Polsce

interpretuje mapy roślinności potencjalnej w celu racjonalnego kształtowania krajobrazu

znajduje zastosowanie dla rodzimych gatunków w projektowaniu ogrodów naturalistycznych zgodnie z wymaganiami siedliskowymi roślin

Kompetencje społeczne

akceptuje konieczność zachowania najcenniejszych zbiorowisk roślinnych kosztem ograniczenia presji urbanistycznej

przewiduje konsekwencje środowiskowe i społeczne niszczenia najcenniejszych gatunków i siedlisk przyrodniczych w Polsce

podporządkowuje się zasadom pracy zespołowej ze świadomością odpowiedzialności za wspólnie realizowane zadania

Metody i kryteria oceniania:

701 egzamin pisemny ograniczony czasowo

703 test wielokrotnego wyboru

203 zaliczenie raportu/sprawozdania z prac laboratoryjnych/ćwiczeń praktycznych (indywidualne, grupowe)

Przedmiot nie jest oferowany w żadnym z aktualnych cykli dydaktycznych.
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie.