Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Ekologia i ochrona środowiska

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: O.5s.EKO.NI.OOGXY Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Ekologia i ochrona środowiska
Jednostka: Zakład Botaniki i Fizjologii Roślin
Grupy:
Punkty ECTS i inne: (brak)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: (brak danych)
Skrócony opis:

Znajomość struktury i funkcjonowania układów ekologicznych; źródeł zanieczyszczeń powietrza, wód i gleby oraz umiejętność wykorzystania wiedzy ekologicznej do oceny niekorzystnych zmian zachodzących w środowisku przyrodniczym. Wprowadzenie podstawowych pojęć związanych ze strukturą i funkcjonowaniem przyrody (populacja, biocenoza, ekosystem, środowisko, sukcesja ekologiczna). Omówienie najważniejszych zagrożeń dla bioróżnorodności i środowiska – emisje zanieczyszczeń, zmiany klimatu, fragmentacja siedlisk, inwazje biologiczne, przeludnienie. Podczas ćwiczeń studenci zostaną zapoznani z metodami badań ekologicznych na poziomie populacji i biocenozy, charakterystyką warunków siedliskowych oraz monitoringiem zanieczyszczeń w oparciu o różne formy bioindykacji.

Pełny opis:

Treści kształcenia

Ekologia, ochrona przyrody a ochrona środowiska – zakres stosowanych pojęć. Podstawowe poziomy organizacji biologicznej: osobnik, populacja, biocenoza, ekosystem, biosfera.

Ekosystemy wodne i lądowe. Przepływ materii i energii w ekosystemie – łańcuchy i sieci troficzne. Produktywność pierwotna i wtórna ekosystemów.

Krążenie pierwiastków w biosferze. Przyczyny zmian klimatu.

Czynniki abiotyczne wpływające na organizmy żywe. Adaptacje organizmów do środowiska: woda, światło, temperatura, ogień, wiatr.

Czynniki biotyczne wpływające na organizmy żywe. Interakcje biotyczne: symbioza, pasożytnictwo, konkurencja, drapieżnictwo, amensalizm, komensalizm, allelopatia.

Przebieg pierwotnej i wtórnej sukcesji ekologicznej. Przyrodnicze i ekologiczne konsekwencje tego procesu. Charakterystyka organizmów typowych dla wczesnych i późnych stadiów sukcesji: organizmy typu K i r.

Charakterystyka najważniejszych biomów biosfery: lasy zrzucające liście na zimę, zawsze zielone lasy tropikalne, namorzyny, tajga, tundra, pustynie i półpustynie, sawanna, step, roślinność twardolistna – rozmieszczenie, klimat, struktura i zagrożenia.

Różnorodność biologiczna. Wielka eksterminacja w świecie roślin i zwierząt. Przyczyny wymierania gatunków, synantropizacja. Czerwone księgi i listy roślin i zwierząt.

Emisje zanieczyszczające powietrze, wody i gleby oraz ich wpływ na biosferę. Rolnictwo a ochrona środowiska przyrodniczego w Polsce.

Gospodarka odpadami. Gromadzenie, segregacja, utylizacja, recykling. Gospodarka wodna.

Strategie życiowe organizmów krótko- i długożyjących:

- formy życiowe, cykle życiowe, struktura wielkości, wieku, płci w populacjach

- rozrodczość, śmiertelność, migracje jako podstawowe procesy demograficzne

- ekologiczne konsekwencje generatywnego i wegetatywnego rozmnażania roślin w populacjach

- glebowy bank nasion i jego znaczenie w regeneracji zniszczonych ekosystemów

Praktyczne wykorzystanie wskaźnikowych właściwości roślin w ocenie warunków siedliskowych (wskaźniki ekologiczne Ellenberga)

Wykorzystanie bioindykatorów (porosty, mchy, kora drzew) w ocenie zanieczyszczeń środowiska - monitoring biologiczny. Wykreślanie mapy lichenoindykacyjnej wybranego obszaru województwa małopolskiego.

Interpretacja map przyrodniczych. Mapy topograficzne, sozologiczne, teledetekcja. Mapy roślinności aktualnej. Rozmieszczenie ekosystemów w zależności od warunków siedliskowych na przykładzie Ojcowskiego Parku Narodowego.

Prezentacja metod segregacji, składowania i kompostowania odpadów – ćwiczenia na terenie składowiska odpadów komunalnych Barycz

Literatura:

podstawowa:

1. FALIŃSKA K. 2004. Ekologia roślin. PWN, Warszawa

2. MACIAK F. 2003. Ochrona i rekultywacja środowiska. Wydawnictwo SGGW, Warszawa

3. PULLIN A. S. 2004. Biologiczne podstawy ochrony przyrody. PWN, Warszawa

4. STAWICKA J., SZYMCZAK-PIĄTEK M., WIECZOREK J. 2006. Wybrane zagadnienia ekologiczne. Wydawnictwo SGGW, Warszawa

5. WEINER J. 2003. Życie i ewolucja biosfery – podręcznik ekologii ogólnej. PWN, Warszawa.

uzupełniająca:

1. ANDRZEJEWSKI R., WEIGLE A. (red.). 2003. Różnorodność biologiczna Polski. Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska, Warszawa

2. FALIŃSKI J.B. 2001. Przewodnik do długoterminowych badań ekologicznych. PWN, Warszawa

3. KLIMIUK E., ŁEBKOWSKA M. 2004. Biotechnologia w ochronie środowiska. PWN, Warszawa

4. KREBS C. J. 1997. Ekologia – eksperymentalna analiza rozmieszczenia i liczebności. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa

Efekty uczenia się:

Wiedza

EKOŚR_W01 Definiuje podstawowe pojęcia z zakresu ekologii i ochrony środowiska.

EKOŚR_W02 Opisuje przepływ energii i materii przez ekosystemy oraz przebieg cykli biogeochemicznych.

EKOŚR_W03 Uzasadnia różne przystosowania roślin do abiotycznych warunków środowiska.

EKOŚR_W04 Tłumaczy interakcje antagonistyczne i nieantagonistyczne między organizmami.

EKOŚR_W05 Prognozuje przebieg sukcesji ekologicznej w różnych typach ekosystemów półnaturalnych i antropogenicznych.

EKOŚR_W06 Charakteryzuje najważniejsze typy biomów biosfery w aspekcie klimatu, kombinacji gatunków i zagrożeń.

EKOŚR_W07 Wiąże negatywny wpływ działalności człowieka, w tym gospodarki rolniczej z zagrożeniem bioróżnorodności w różnych strefach klimatycznych.

EKOŚR_W08 Rozróżnia proekologiczne metody gospodarki odpadami oraz typy zanieczyszczeń środowiska ze względu na ich źródła, użyteczność i pochodzenie.

EKOŚR_W09 Opisuje różne strategie życiowe organizmów w zależności od warunków środowiska.

EKOŚR_W10 Dostrzega znaczenie powiązań organizmów ze środowiskiem w odniesieniu do prawidłowego funkcjonowania ekosystemów.

Umiejętności

EKOŚR_U01 Analizuje uzyskane dane liczbowe w celu charakterystyki wybranych populacji oraz siedlisk przyrodniczych.

EKOŚR_U02 Wykorzystuje wiedzę na temat wegetatywnego i generatywnego rozmnażania roślin na stanowiskach naturalnych w praktyce ogrodniczej.

EKOŚR_U03 Identyfikuje sposoby dyspersji nasion w oparciu o ich budowę morfologiczną.

EKOŚR_U04 Ocenia warunki siedliska wykorzystując wskaźnikowe właściwości organizmów.

EKOŚR_U05 Kategoryzuje strefy zanieczyszczeń atmosfery w oparciu o wybrane bioindykatory.

EKOŚR_U06 Ilustruje strefy lichenoindykacyjne wybranego obszaru.

EKOŚR_U07 Analizuje zmiany zachodzące w środowisku wykorzystując różne typy map przyrodniczych.

EKOŚR_U08 Klasyfikuje różne typy odpadów w celu ich optymalnego zagospodarowania (recykling, kompostowanie, spalanie, uzyskiwanie biogazu)

Kompetencje społeczne

EKOŚR_K01 Akceptuje potrzebę wdrażania zachowań proekologicznych.

EKOŚR_K02 Przewiduje konsekwencje środowiskowe i społeczne niszczenia najcenniejszych gatunków i siedlisk przyrodniczych biosfery.

EKOŚR_K03 Przewiduje ryzyko i skutki zagrożeń działalności człowieka na środowisko przyrodnicze.

EKOŚR_K04 Podporządkowuje się zasadom pracy zespołowej ze świadomością odpowiedzialności za wspólnie realizowane zadania

Metody i kryteria oceniania:

wykład

701 egzamin pisemny ograniczony czasowo

703 test wielokrotnego wyboru

ćwiczenia

101 sprawdzian wiedzy

203 zaliczenie raportu/sprawozdania z prac laboratoryjnych/ćwiczeń praktycznych (indywidualne, grupowe)

Przedmiot nie jest oferowany w żadnym z aktualnych cykli dydaktycznych.
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie.