Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Podstawy fizjologii roślin

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: O.3s.PFR.SI.OOSXY
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Podstawy fizjologii roślin
Jednostka: Katedra Botaniki, Fizjologii i Ochrony Roślin
Grupy:
Punkty ECTS i inne: (brak) Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.

zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Skrócony opis:

Celem kursu jest zapoznanie studentów z podstawami najważniejszych procesów fizjologicznych w roślinach związanych z: gospodarką wodną, mineralną, fotosyntezą, fotorespiracją, oddychaniem (wraz z podstawami biochemicznymi przebiegu tych procesów). Tematyka wiąże się z fizjologią wzrostu i rozwoju roślin (w tym kwitnienia) ze szczególnym uwzględnieniem roślin ozdobnych. Efektem kształcenia jest rozumienie procesów fizjologicznych przebiegających w roślinach, wzajemnych powiązań tych procesów ze sobą oraz ich modyfikacji w zmieniających się warunkach środowiska, a także, rozumienie procesów fizjologicznych w aspekcie możliwości optymalizacji wzrostu i rozwoju roślin ozdobnych.

Pełny opis:

Wykłady (30h)

- Wprowadzenie: tematyka zajęć, literatura, wymagania.

Gospodarka wodna roślin. Właściwości fizykochemiczne wody i znaczenie wody dla roślin. Podstawy zależności osmotycznych pomiędzy komórką a środowiskiem zewnętrznym. Bierne i czynne pobieranie wody przez rośliny – podstawy mechanizmów i znaczenie. Bilans wodny roślin – rola transpiracji. Susza fizjologiczna i glebowa.

- Przystosowania liścia do procesu fotosyntezy. Istota przebiegu fotosyntezy (podstawy fizyczne i biochemiczno-fizjologiczne procesu). Rośliny typu C3, C4, CAM – rozmieszczenie geograficzne i znaczenie w doborze gatunków. Czynniki środowiskowe, wpływające na intensywność fotosyntezy – znaczenie praktyczne ( w tym rośliny światło i cieniolubne). Fotorespiracja – istota i czynniki modyfikujące proces. Transport asymilatów - znaczenie przy zabiegach pielęgnacyjnych.

-Oddychanie. Lokalizacja, etapy i znaczenie komórkowego procesu oddychania (w tym podstawy biochemiczne). Czynniki mające wpływ na oddychanie roślin i możliwości regulacji, w tym znaczenie praktyczne w przechowalnictwie kwiatów i zieleni ciętej. Zagrożenia dla roślin wynikające z niedoboru tlenu w podłożu (w tym podstawy biochemiczne).

-Fizjologia mineralnego żywienia roślin. Istota mechanizmów pobierania składników mineralnych przez rośliny, dystrybucja w roślinie. Funkcje fizjologiczne oraz objawy niedoborów wybranych pierwiastków, ze szczególnym uwzględnieniem roślin ozdobnych.

- Wzrost roślin. Zewnętrzne czynniki wpływające na wzrost, fotomorfogeneza, termoperiodyzm. Rola fitochromu w zjawiskach rozwojowych (szczególnie roślin ozdobnych). Wewnętrzne czynniki wzrostu: fitohormony (znaczenie praktyczne w kształtowaniu pokroju roślin). Syntetyczne regulatory wzrostu i ich zastosowanie w ogrodnictwie „ozdobnym” – przykłady.

- Rozwój roślin - etapy rozwoju – cechy charakterystyczne (okres wegetatywny w tym młodociany oraz generatywny). Stan gotowości do kwitnienia, fotoperiodyczna i termiczna indukcja kwitnienia – możliwości regulacji i znaczenie praktyczne. Zjawiska korelacyjne w rozwoju roślin ze szczególnym uwzględnieniem roślin ozdobnych.

- Ruchy roślin i ich znaczenie w kształtowaniu architektury roślin ozdobnych. Klasyfikacja i znaczenie ruchów. Podstawy mechanizmów foto- i geotropizmu.

- Starzenie się roślin – poszczególnych organów i całego organizmu (podstawy biochemiczno-fizjologiczne). Objawy starzenia, procesy towarzyszące, opadanie liści i kwiatów. Spoczynek nasion i pąków. Podstawy fizjologiczne sezonowości wzrostu drzew i krzewów klimatu umiarkowanego.

- Podział czynników stresowych oraz istota adaptacji i aklimatyzacji roślin do niekorzystnych warunków środowiska. Najważniejsze reakcje roślin na czynniki stresowe - wprowadzenie. Allelopatia w aspekcie stresu biotycznego - istota procesu. Podsumowanie wykładów.

Ćwiczenia (30h):

- Pęcznienie i dyfuzja. Wpływ stężenia roztworów na szybkość pęcznienia nasion. Wpływ rodzaju cząsteczek dyfundujących oraz gęstości ośrodka szybkość dyfuzji. Aspekty praktyczne analizowanych zjawisk.

- Osmoza. Wykazanie zjawiska osmozy. Oddziaływanie osmotyczne różnych substancji na tkanki roślinne – omówienie wyników własnych. Określenie wielkości potencjału wody tkanki roślinnej.

- Wykazanie zjawiska transpiracji. Oznaczanie rozwartości szparek w liściach roślin ozdobnych. Wykazanie i wyjaśnienie zjawiska parcia korzeniowego i gutacji. Oznaczanie procentowej zawartości wody w różnych organach roślin ozdobnych. Wykazanie ciągłości przestworów międzykomórkowych na przykładzie liścia cibory.

- Wpływ światła na tworzenie się barwników asymilacyjnych w liściach traw. Ekstrakcja barwników asymilacyjnych z różnobarwnych liści roślin ozdobnych. Reakcja chlorofilu z kwasami – aspekty praktyczne.

Wpływ natężenia napromieniowania na intensywność fotosyntezy róży – pomiar za pomocą analizatora CO2.

- Porównanie oddychania nasion kilku gatunków roślin ozdobnych – suchych i napęczniałych/kiełkujących – pomiar analizatorem CO2. Wpływ temperatury na intensywność oddychania. Seminarium z zakresu oddychania.

- Wpływ zasolenia roztworu glebowego na kiełkowanie ziarniaków i wzrost siewek traw. Niezbędność składników mineralnych dla roślin (objawy niedoboru makro- i mikroskładników) – obserwacje i funkcje fizjologiczne.

- Metody pomiaru intensywności wzrostu roślin. Wpływ światła (w tym praca własna), temperatury i długotrwałego niedoboru tlenu na intensywność wzrostu kilku gatunków roślin ozdobnych.

- Wykazanie zjawiska dominacji wierzchołkowej na przykładzie kilku gatunków doniczkowych roślin ozdobnych. Wpływ auksyn na wzrost wydłużeniowy pędu i korzeni. Wpływ etylenu na tworzenie warstewki odcinającej liści fikusa. - Wpływ regulatorów wzrostu na ukorzenianie sadzonek trzykrotki.

- Nieprzepuszczalność okrywy nasiennej i endogenne inhibitory, jako wewnętrzne przyczyny zahamowania kiełkowania nasion (podstawy zabiegów praktycznych). Przyspieszanie rozwoju pąków wybranych gatunków drzew i krzewów.

- Wykazanie zjawiska allelopatii: wpływ olejków eterycznych na kiełkowanie nasion. Wpływ temperatury na przepuszczalność błon cytoplazmatycznych w liściach rośliny ozdobnej pokojowej i zimozielonej – oznaczenie metodą spektrofotometryczną.

- Fototropizm i geotropizm pędu i korzenia. Chemotropizm korzeni. Podsumowanie zajęć i zaliczenie semestru.

Literatura:

Podstawowa:

- Kopcewicz J., Lewak S. Fizjologia roślin. PWN 2012.

- Kopcewicz J., Lewak J. Fizjologia roślin. Wprowadzenie. PWN 2009

Uzupełniająca:

- Starck Z., Rabiza-Świder J. Biologia roślin ozdobnych. Wybrane zagadnienia. SGGW 2015

- Taiz L., Zeiger E. Plant Physiology. 6th ed. 2015, (obszerne fragmenty dostępne na stronie www.plantphys.net)

Efekty uczenia się:

WIEDZA - absolwent zna i rozumie:

- problematykę badawczą i techniki stosowane w fizjologii roślin

podstawowe procesy fizjologiczne zachodzące w roślinach

- wpływ działalności człowieka na środowisko roślin i ich podstawowe reakcje na niedogodności

- wzajemne zależności między roślinami a innymi organizmami żywymi

- ogólne wymagania siedliskowe roślin ozdobnych i ich przystosowania do nieoptymalnych warunków

UMIEJĘTNOŚCI - absolwent potrafi:

- uzasadniać wyniki eksperymentów na podstawie ogólnodostępnych źródeł literaturowych

- wykonać pomiary intensywności fotosyntezy i oddychania za pomocą analizatora CO2 (Airtech 2500), wykonywać pomiary parametrów wzrostowych roślin, zmierzyć absorbancję roztworu przy użyciu spektrofotometru oraz przeprowadzać proste reakcje chemiczne np. przy badaniu właściwości barwników asymilacyjnych

- analizować zjawiska fizjologiczne roślin, będące efektem negatywnej działalności człowieka na środowisko

KOMPETENCJE SPOŁECZNE - absolwent jest gotów do:

- ciągłego dokształcania się i podnoszenia kompetencji

- pracy w niewielkim zespole i ponoszenia odpowiedzialności za wykonane zadania

Metody i kryteria oceniania:

Wykłady:

Egzamin pisemny ograniczony czasowo (50%)

Ćwiczenia:

Sprawdziany wiedzy i umiejętności (50%)

Przedmiot nie jest oferowany w żadnym z aktualnych cykli dydaktycznych.
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie.
kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.3.0-1 (2024-04-02)