Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Ekotechnologia pozyskiwania drewna

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: L.A5.EKOTEC.SI.LLSOX Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Ekotechnologia pozyskiwania drewna
Jednostka: Katedra Użytkowania Lasu, Inżynierii i Techniki Leśnej
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 6.00
Język prowadzenia: polski
Skrócony opis:

Kurs obejmuje zagadnienia pozyskiwania drewna w warunkach trwałego i zrównoważonego rozwoju leśnictwa w Polsce, opartego na podstawach ekologicznych. Słuchacze nabywają znajomość technologii i technik pracy minimalizujących uszkadzanie ekosystemów leśnych. Osiągają umiejętność oceny wpływu różnych technologii pozyskiwania drewna na środowisko leśne oraz oceny realizacji realizowanych przez wykonawców prac pozyskaniowych. Nabywają kompetencje nadzoru i kontroli realizacji procesów pozyskiwania drewna w zrównoważonym leśnictwie.

Pełny opis:

Wykłady 26 godz.

Tematyka zajęć Wprowadzenie do nauki użytkowania lasu, rys historyczny, pojęcia, definicje, podział. Definicja pozyskania, ekotechnologii pozyskania drewna. Powiązanie ekotechnologii z innymi naukami leśnymi.

Założenia gospodarki leśnej na podstawach ekologicznych w zakresie pozyskiwania drewna. Trendy krajowe i europejskie, podstawy prawne, cele ekologizacji gospodarki leśnej, uwarunkowania realizacyjne. Rozmiar pozyskania drewna w Polsce i w świecie, analiza leśnej bazy surowca drzewnego.

Systemy produkcyjne. Systemy technologiczne pozyskiwania drewna. Metody organizacji prac zrębowych. Podstawowe elementy ekotechniki pozyskania drewna.

Analiza procesów pozyskania drewna w zakresie technologii minimalizujących szkody środowiskowe. Określenie rodzaju stresorów dla ekosystemów i człowieka. Wielkość uszkodzeń środowiska, wielkość zagrożeń dla operatorów. Program 3 x „E”.

Teoria i zasady techniki ścinki, obalania, okrzesywania i przerzynki drewna, wyróbki sortymentów. Technika cięcia drewna. Technika ścinki drzew o różnym stopniu trudności. Kierunek obalania, kierunek cięć. Przygotowanie stanowiska roboczego przy ścince. Zasady wykonywania rzazów. Zasady prowadzenia odbioru drewna. Obieg dokumentacji związanej z pozyskaniem drewna. Technika i bezpieczeństwo usuwania drzew zawieszonych.

Podstawowe wiadomości z udostępniania obszarów leśnych. Szlaki zrywkowe i ich rola w ekotechnologii pozyskiwania drewna. Zasady projektowania i wykonywania szlaków zrywkowych na niżu i w terenach górskich.

Składnice i ich rola w ekologizacji prac pozyskaniowych. Podział składnic, zasady projektowania i lokalizacji. Wytyczne projektowe do organizacji składnic. Metody obliczania parametrów składnicy. Przykłady rozwiązań praktycznych składnic przyzrębowych i zbiorczych. Analiza techniczno-ekonomiczna.

cwl i cwt:

Tematyka zajęć Obsługa i użytkowanie narzędzi mechanicznych do pozyskiwania drewna: praktyczne zapoznanie się z zasadami regulacji, konserwacji i obsługi okresowej; diagnozowanie typowych usterek wynikających z błędów eksploatacyjnych użytkownika narzędzi mechanicznych; dobór wymiennych akcesoriów w zależności od średnicy drzew. Rozpoznawanie narzędzi pomocniczych wykorzystywanych w procesie pozyskiwania drewna: praktyczne zapoznanie się z budową narzędzi oraz zasadami ich prawidłowego stosowania; zaprojektowanie doboru narzędzi pomocniczych wykorzystywanych w procesie ścinki i obalania drzew w zależności od kategorii użytkowania.

Ocena poprawności techniki ścinki drzew na podstawie analizy parametrów geometrycznych pniaków: sporządzenie ekspertyzy dotyczącej poprawności wykonania ścinki drzew na podstawie pomiarów liniowych i kątowych przeprowadzanych na przykładowych pniakach; analiza i ocena ex post operacji ścinki na podstawie śladów pozostałych na powierzchni rzazu ścinającego.

Technologia i technika prac pozyskaniowych w czyszczeniach i trzebieżach wczesnych z zastosowaniem pilarek z wysięgnikiem: wykonanie projektu realizacji prac pozyskaniowych w czyszczeniach późnych za pomocą pilarek z wysięgnikiem; zapoznanie się z technikami pracy w zależności od średnicy drzewek.

Analiza bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania zabiegów pozyskaniowych: opracowanie wytycznych dotyczących bezpiecznych sposobów pracy z zakresu ścinki, obalania, zrywki oraz układania i mygłowania drewna średnio i wielkowymiarowego. Szkolenie stanowiskowe uprawniające do uczestnictwa w ćwiczeniach terenowych.

Projekt ekotechnologii pozyskania drewna z zastosowaniem maszyn wielooperacyjnych: wykonanie projektu pozyskania drewna w drzewostanach przedrębnych, rębnych i poklęskowych z uwzględnieniem ich dostępności siecią szlaków zrywkowych oraz typoszeregów maszyn wielooperacyjnych i zrywkowych.

Pozyskiwanie drewna do celów energetycznych. Projekt udostępnienia drewna z cięć przedrębnych oraz odpadów pozrębowych z cięć w drzewostanach rębnych.

Ekonomiczne uwarunkowania zastosowania ekotechnologii pozyskania drewna: obliczenie efektywności ekonomicznej procesów technologicznych pozyskiwania drewna prowadzonych na różnych poziomach techniki; obliczenie wpływu parametrów technologicznych procesu pozyskiwania drewna oraz warunków drzewostanowych na koszty i wydajność realizowanych prac.

Projektowanie ekotechnologii pozyskiwania drewna: obliczenie strat w przyroście drzewostanu wynikłych z wykonania szlaków zrywkowych o zróżnicowanej szerokości i zagęszczeniu; obliczenie zmienności strat w przyroście drzewostanu w zależności od zastosowanych technologii w ramach systemów pozyskiwania drewna.

Projektowanie i wyznaczanie w terenie działek roboczych, oznaczanie granic powierzchni zrębowej, ustalanie porządku przestrzennego na zrębie. Inwentaryzacja drzew i odnowienia na powierzchni zrębowej w celu określenia rodzaju i rozmiaru uszkodzeń przy ścince.

Przeprowadzenie czynności przygotowawczych i regulacyjnych sprzętu do ćwiczeń. Praktyczne zapoznanie się z techniką poprawnego zakładania rzazów - praca na trenażerach.

Technika usuwania nabiegów korzeniowych, ścinki drzew łatwych i trudnych. Zasady okrzesywania drzew pilarką spalinową. Wyróbka sortymentów. Nabycie umiejętności analizy techniki ścinki, oceny błędów i ich przyczyn.

Określenie wielkości strat pozyskaniowych w drzewostanie po cięciach. Ocena zagrożeń na stanowiskach pracy z zastosowaniem międzynarodowych arkuszy ocen ELK oraz aparatury do badań czynników środowiska pracy.

Literatura:

Laurów Z. 1994. Pozyskiwanie drewna. Wydawnictwo SGGW. Warszawa.

Ciżek J. 1988. Biotechniczne podstawy mechanizacji produkcji leśnej, PWRiL, Warszawa.

Sowa J. M. 1997. Podstawy metodyczne modelu szacowania szkód pozyskaniowych w środowisku leśnym, (w.) Mat. Kongr. Leś. Pol. Sek. IV. Olsztyn, s. 1-5.

Instrukcja Bezpieczeństwa i Higieny Pracy przy wykonywaniu podstawowych prac z zakresu Gospodarki Leśnej. 1997. Zarządzenie nr 19 DGLP, Warszawa.

Sowa J.M. 2000. Pozyskiwanie drewna w górach. Poradnik użytkowania lasu. Oficyna Edytorska „Wydawnictwo Świat", Warszawa.

Sowa J.M. 2005. Utylizacja pozostałości zrębowych w górach. Postępy techniki w leśnictwie. Problematyka nowoczesnych technologii utylizacji pozostałości zrębowych. SITLiD. Zeszyt 92, Warszawa.

Sowa J.M. 2008. Ekotechnologia Pozyskiwania Drewna. Wykłady. Prezentacje komputerowe. KULiD, Kraków.

Więsik J. [red.] 2007. Technika i technologia w leśnictwie polskim. Monografia. Wydawnictwo SGGW.

Efekty uczenia się:

WIEDZA − absolwent zna i rozumie:

Potrafi scharakteryzować podział, pojęcia związane z nauką oraz opisać rys historyczny użytkowania lasu. Potrafi definiować podstawowe pojęcia z zakresu ekotechnologii pozyskania drewna. Potrafi wskazać powiązania ekotechnologii z innymi naukami leśnymi, założenia gospodarki leśnej na podstawach ekologicznych w zakresie pozyskiwania drewna oraz trendy krajowe i europejskie. Objaśnia cele ekologizacji gospodarki leśnej oraz uwarunkowania realizacyjne. Zna rozmiar pozyskania drewna w Polsce i w świecie. Potrafi dokonać analizy leśnej bazy surowca drzewnego. LES2_W19, LES2_W16 R

Charakteryzuje systemy produkcyjne, systemy technologiczne pozyskiwania drewna, metody organizacji prac zrębowych, podstawowe elementy ekotechniki pozyskania drewna. Analizuje procesy pozyskania drewna w zakresie technologii minimalizujących szkody środowiskowe. Potrafi określić rodzaj stresorów dla ekosystemów i człowieka oraz wielkość uszkodzeń środowiska, wielkość zagrożeń dla operatorów. Potrafi wytłumaczyć program 3 x „E” (Ekologia, Ergonomia, Ekonomia). LES2_W14LES2_W15 R

Potrafi objaśnić teorię i zasady techniki ścinki, obalania, okrzesywania i przerzynki drewna, wyróbki sortymentów. Potrafi opisać zasady prowadzenia odbioru drewna oraz obiegu dokumentacji związanej z pozyskaniem drewna. Potrafi zaproponować bezpieczne techniki usuwania drzew zawieszonych. LES2_W15 , LES2_W17 R

Potrafi formułować podstawowe zasady udostępniania obszarów leśnych do pozyskania drewna. Definiuje pojęcie szlaków zrywkowych i ich rolę w ekotechnologii pozyskiwania drewna. Opisuje zasady projektowania i wykonywania szlaków zrywkowych na niżu i w terenach górskich. Potrafi scharakteryzować rolę składnic w ekologizacji prac pozyskaniowych.. Objaśnia zasady projektowania i lokalizacji oraz metody obliczania parametrów składnic. Potrafi opisać wytyczne projektowe do organizacji składnic oraz zasady analizy techniczno-ekonomicznej procesu pozyskania drewna. LES2_W17 R

UMIEJĘTNOŚCI − absolwent potrafi:

Zna zasady obsługi narzędzi pomocniczych i mechanicznych oraz prawidłowe, bezpieczne metody ich stosowania i przygotowania do pracy. Potrafi zdiagnozować typowe usterki eksploatacyjne narzędzi mechanicznych. Potrafi zaprojektować dobór narzędzi pomocniczych oraz urządzeń mechanicznych wykorzystywanych w procesie pozyskiwania drewna w zależności od kategorii użytkowania. LES2_U11 R

Zna bezpieczne sposoby i techniki pracy narzędziami w zakresie wszystkich czynności stanowiących główne elementy pozyskiwania drewna. Potrafi dokonać oceny poprawności technik pracy przy pozyskaniu drewna. Potrafi krytycznie odnieść się do błędów stwierdzanych po pozyskaniu drewna. LES2_U11 R

Potrafi dobierać typoszeregi maszyn do pozyskiwania i zrywki drewna w drzewostanach przedrębnych, rębnych i poklęskowych, zarówno w aspekcie pozyskania drewna użytkowego jak i energetycznego. Potrafi obliczać i oceniać efekty ekonomiczne oraz ekologiczne dobranych rozwiązań technologicznych, a także zinterpretować wyniki obliczeń. LES2_U11 R

KOMPETENCJE SPOŁECZNE − absolwent jest gotów do:

Potrafi pracować w grupie i kierować małym zespołem LES2_K03, LES2_K02 R

Posiada świadomość odpowiedzialności i ryzyka przy pozyskiwaniu i zrywce drewna. Potrafi ocenić skutki zastosowania poznanych systemów pozyskiwania drewna na stan środowiska naturalnego. LES2_K03 R

Metody i kryteria oceniania:

wykład.test jednokrotnego wyboru

ćwiczenia:sprawdzian wiedzy, zaliczenie raportu, zaliczenie projektu (indywidualne, grupowe), zaliczenie pracy pisemnej, test jednokrotnego wyboru

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2017/2018" (zakończony)

Okres: 2017-10-01 - 2018-02-25
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia laboratoryjne, 20 godzin więcej informacji
Ćwiczenia terenowe, 24 godzin więcej informacji
Wykład, 26 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Janusz Sowa
Prowadzący grup: Dariusz Kulak, Krzysztof Leszczyński, Janusz Sowa, Arkadiusz Stańczykiewicz, Grzegorz Szewczyk
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ćwiczenia laboratoryjne - Zaliczenie na ocenę
Ćwiczenia terenowe - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2018/2019" (zakończony)

Okres: 2018-10-01 - 2019-02-24
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia laboratoryjne, 20 godzin więcej informacji
Ćwiczenia terenowe, 24 godzin więcej informacji
Wykład, 26 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Janusz Sowa
Prowadzący grup: Dariusz Kulak, Krzysztof Leszczyński, Janusz Sowa, Arkadiusz Stańczykiewicz, Grzegorz Szewczyk
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Wykład - Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/2020" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-02-23
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia laboratoryjne, 20 godzin więcej informacji
Ćwiczenia terenowe, 24 godzin więcej informacji
Wykład, 26 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Janusz Sowa
Prowadzący grup: Dariusz Kulak, Krzysztof Leszczyński, Janusz Sowa, Arkadiusz Stańczykiewicz, Grzegorz Szewczyk
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Wykład - Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/2021" (zakończony)

Okres: 2020-10-01 - 2021-02-24
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia laboratoryjne, 20 godzin więcej informacji
Ćwiczenia terenowe, 24 godzin więcej informacji
Wykład, 26 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Arkadiusz Stańczykiewicz
Prowadzący grup: Dariusz Kulak, Krzysztof Leszczyński, Arkadiusz Stańczykiewicz, Grzegorz Szewczyk
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Wykład - Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie.